نویسنده باید نبض جامعه را درک کند

«هوای حوالی حوّا»؛ کامران داوری نیکو؛ کتاب نیستان

«هوای حوالی حوّا» مجموعهٔ داستان‌های بومی است از سرزمینی که وجب به وجبش حکایتی دارد. داستان‌هایی که هر چند پیرنگ و زمینه‌ای بومی و محلی دارند اما به شدت جهانی هستند. از بین دلایل متعدد برای نگارش این اثر، مستند نمودن تأملات، آرزوها و خواسته‌هایم برای این خاک و مردمش، گفتن از ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها و همچنین دردها و دغدغه‌ها برای حال و آیندگان از بارزترین­‌شان بود و البته تلاش برای ناموری و برند شهری و کشوری.

هوای حوالی حوّا، داستان است؛ داستان خود ماست. از دیروز و امروز تا همیشه و هنوز. آینه‌­ای که در آن به رفتار خود خیره شویم و بیدارخوابی‌هایی که پی تعبیر می گردند. زمان، مکان و فضای داستان‌­ها به فرازهایی از تاریخ معاصر (مشروطه، جنگ تحمیلی، بمباران شیمیایی و …) اشاره می‌‌کنند و موضوعات روز جامعهٔ ایران (معیشت، دشواری‌­های فضای مجازی، یأس فلسفی، پوچ پسندی، اهدای عضو، آمار بالای جراحی زیبایی، طبیعت دوستی، حیوان آزاری، کول­بری، وفاداری، اسیدپاشی و مرگ آگاهی) را دستمایه قرار می‌­دهد. شرح هندسه و هنجار و بیان ظرایف بومی و مختصات اقلیمی در این کتاب، علاوه بر بعد داستانی، می‌تواند در آینده مرجعی برای جامعه شناسی، مردم شناسی و اتنوگرافی باشد.

بومی نگاری، نگاه جهانی در عین بهره مندی از عناصر بومی و ملّی، تنوع پیرنگ، تغییر مداوم تم داستان‌ها با توجه به موضوعات روز جامعهٔ ایران، استناد به فرازهایی از تاریخ معاصر، تنوّع زبان روایت و تغییر شیوهٔ روایت در هر داستان، ارجاعات بینامتنی و فرامتنی، داستانک در داستان، آمیختگی کمدی و تراژدی، استفادهٔ همزمان از زبان رسمی و زبان عامیانه و محاوره‌ای، مواجهۀ سنت و مدرنیته، خبر دادن از آینده، پایان بندی قوی و دور از انتظار در عین توجه به اقتصاد کلمات و اختصار جملات را می‌توان ویژگی‌های این مجموعهٔ داستان برشمرد. 

نکتۀ شایان توجه، بهای حداقلی کتاب است. در پی سال‌ها تدریس و پژوهش در حوزۀ مدیریت و اقتصاد نوآوری، از خودم انتظار داشتم تا دغدغه‌های اهل کتاب را هم لحاظ کنم. قطع کتاب را نیم وزیری انتخاب کردیم که هم حمل آن آسان باشد هم به راحتی در کیف جا بگیرد و در مترو، ایستگاه اتوبوس، پارک، مطب پزشک و حتی صف نانوایی قابل خوانش باشد. هدف دیگر از کوچک سازی و سبک سازی کتاب این بود که مردم شریف، گاه گداری گوشی را رها کنند و کتاب دست بگیرند! نویسنده باید نبض جامعه را درک کند. اکنون که معیشت بر مردم صبور و غیور و شکور این دیار سخت گرفته، با مدیریت هزینه، موفق شدیم قیمت پشت جلد کتاب را به حداقل برسانیم تا بهای غذا و دوای روح، از قیمت یک وعده غذای جسم کمتر باشد!

این کتاب در قطع نیم وزیری با ۱۶۵ صفحه، و بهای پشت جلد ۲۳ هزار تومان، حاوی ۱۲ داستان کوتاه برای ردۀ سنی بزرگسال با اسامی «قرص جوشان»، «با انگشتان خیس»، «مشروطه»، «هوای حوالی حوا»، «یک داستان مودار»، «کول­بر»، «به امید دیدار»، «پروای پروانه شدن»، «درنا»، «باران اسیدی»، «انفرادی دونفره» و «دژاوو» است.

هوای حوالی حوّا، حکایت حوّاست از آدم های این سرزمین و روایت آدم از سیب گلوگیر حوّا. 

مجموعۀ دوازده داستان کوتاه از زن و زمین و زمان. 

قصّۀ دوروی سکّه است: رویی نان و نمک و غزل و عسل، و رویی کوچ و زخم و اشک و شک. 

روایتی از ماه و محاق، حنا و حُنّاق! دستانی از تبسم و تغزّل تا دشنه و دشنام. از سهراب کشی تا رستم زایی. 

نَقل حوّایی که به حکم خالق زن می‌­شود و به حکم مخلوق ظن! 

قصّۀ سور و سوگ، ترنج و تیغ، دودلی سَرِ دوراهی تجدّد و تعصّب، پادرهوایی میان پریرویی و پرده نشینی! 

هوای حوالی حوّا، لالایی بیداری‌ست؛ آنگاه که ساعت از دوازده می‌گذرد.

با شهرزادهایی که به نامی دیگر نامیده شده­‌اند: ليلی، باران، مستانه، سارا، پروا، حمیرا، هاجر، رودابه، آی­تك، مارال، درنا، ریمـا، شیما، شيکا، سئودا و حوّا …

شاید قصّۀ توست با نامی مستعار!؟

شاید آینه­‌ای­ست برای تماشای چهرۀ بی‌بزک!؟

شاید هم قصّۀ دیگری­ست …

هوای حوالی حوّا، داستان امیدواری ست آنگاه که دستت به هیچ بند است. بارقۀ مهتاب است از لابلای ابرهای تیره.

زمزمۀ زلال بی‌زوال زایندگی­ست که به یک دست گهواره می‌جنباند و به دست دیگر گردون!

پیشکش مادران، خواهران و دختران سرزمینم…

گفتنی­ست؛ «غزال رمیده از غزل»، رمان نخست این نویسنده، فینالیست جایزهٔ کتاب فصل و کتاب سال بوده و در جشنوارهٔ کتاب سال شهید حبیب غنی پور (دورهٔ سیزدهم) بین هفت اثر نهایی رمان‌های برگزیدهٔ سال قرار گرفته و همچنین در نخستین جشنوارهٔ ادبی ارومیه در فهرست سه اثر داستانی برتر انتخاب و بارها توسط مجامع ادبی سراسر کشور و شبکه‌های مختلف رادیو و تلویزیون، معرفی و نقد و بررسی شده است. کامران داوری نیکو در ایران، ترکیه و ایتالیا تحصیل کرده است و کتاب علمی- مهارتی ایشان با عنوان «تولید بدون کارخانه: پارادایم نوین کارآفرینی در هزارهٔ سوم» در نخستین جشنوارهٔ پژوهش‌های تجربی ابوریحان به عنوان اثر برتر انتخاب و پایان نامهٔ دکترای وی در هفدهمین جشنوارهٔ ملّی پایان نامهٔ سال، در ردۀ علوم انسانی به عنوان پایان نامه برتر کشور برگزیده شده است. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.